Home/Glossary
Bhagavadgomandal, a general Gujarati-language dictionary — nota Swaminarayan doctrinal source — cross-checked term by term against this glossary. Covers 487of 733 terms so far; the rest aren't sourced yet. A few terms' general-dictionary sense differs from this project's own Swaminarayan-specific definition — flagged individually below where that applies.
1 resultfor “Satya-Yug” · clear
- Satya-Yug
- ચાર માંહેનો પહેલો યુગ; સતજુગ; કૃતયુગ; કાળનો એક વિભાગ. સત્ત્વગુણનું આધિક્ય જે કાળમાં હોય તેને સત્યયુગ કહે છે. કારતક સુદ ૯ પહેલા પહોરમાં શ્રવણ નક્ષત્ર તથા વૃદ્ધિ યોગમાં સત્યયુગની ઉત્પત્તિ થઈ છે. તેનું પ્રમાણ ૧૭,૨૮,૦૦૦ વર્ષનું છે. આ યુગમાં ચાર અવતાર થયા છેઃ (૧) મત્સ્ય, (૨) કચ્છપ, (૩) વરાહ અને (૪) નૃસિંહ. આ યુગમાં સૂર્યગ્રહણ ૧,૦૦૦ તથા ચંદ્રગ્રહણ ૧૦,૦૦૦ હોવાનું મનાય છે. આ યુગમાં હિરણ્યકશિપુ, પ્રહલાદ, વૈરોચન, બલિ, બાણાસુર જેવા ધર્મનિષ્ઠ રાજાઓ હતો. કહેવાય છે કે એક વખત બી વાવવાથી ૨૧ વખત લણણી થતી હતી. પુત્ર પિતાને વશ રહેતો. કપિલ, ભદ્ર, દક્ષ વગેરે બ્રહ્માની ઉપાસનામાં મચેલા રહેતા. આ યુગમાં મનુષ્યોનું આયુષ્ય એક લાખ વર્ષનું હોવાનું મનાતું. પ્રાણ એકલો અસ્થિગત હતો. સંતતિ ફક્ત બે હતીઃ એક કન્યા અને એક પુત્ર. તે બંને દીર્ઘાયુ હતાં. કામધેનુ બે ગાગર ભરાય તેટલું પુષ્કળ દૂધ દેતી અને કલ્પવૃક્ષો ઈષ્ટ પદાર્થો આપતાં. સર્વ સ્ત્રીઓ પતિવ્રતાઓ હતી. સર્વત્ર સોનાનાં વાસણો અને રત્નના દીવાઓ હતા. બ્રાહ્મણ આદિ સૂર્યનાં જેવા તેજસ્વી હોઈ તેમના શાપો લાગુ પડતા. તેઓ હમેશ તપશ્ચર્યામાં જ નિમગ્ન રહેતા હતા. સર્વ લોક શ્રુતિ, સ્મૃતિ, વેદાદિમાં કહેલા ધર્મ માનનારા હતા. દાતા સામે જઈ યાચકને દાન આપી અને તેને બારણે પણ ઊભા રહેતા. આ સમયના બધા રાજાઓ દૈત્ય કુળમાંથી ઉત્પન્ન થયા હતા, કારણ ઈતર વર્ણોને સ્વધર્માનુસાર પરમાત્માનાં જ્ઞાન સિવાય બીજી તુચ્છ વસ્તુઓ એટલે આસુરી સંપત્તિઓ ઉપભોગવાની ઇચ્છા થતી નહિ.