Archive/Glossary
એ જ પારિભાષિક શબ્દોના ગુજરાતી અર્થ, સ્રોત પ્રમાણે ચકાસેલા — અમે લખેલા નથી.
1 resultfor “Shree” · clear
- Shree
- ( પિંગળ ) એ નામનો એક સમવૃત્ત છંદ; મૌકિતકમાલા. તેના દરેક ચરણમાં ભગણ, તગણ, નગણ અને બે ગુરુ મળી અગિયાર અક્ષર હોય છે અને તેમાં પાંચમાં અક્ષર ઉપર વિસામો હોય છે. | તાડપત્રીય પુસ્તકમાં પાનાંની ગણતરી માટે કરેલા એકમ અંકો માંહેનો ત્રણ સૂચક અંક. | પુરુષોત્તમનાં હજાર માંહેનું એક નામ. | લખાણના વપરાતો મંગળ શબ્દ. ચોપડામાં શરૂઆતમાં જે આવું :- ચિહ્ન કરવામાં આવે છે તે શ્રી નું ટૂંકું રૂપ છે. | શ્રીમાન, શ્રીમતીનો સંક્ષેપ અક્ષર; નામની આગળ લગાડાતો આદર બતાવનારો એક શબ્દ. | ( સંગીત ) હનુમંતમત પ્રમાણે છ માંહેનો એક મુખ્ય રાગ. તે ગાવાનો વખત સાંજનો છે. તેની જાતિ સંપૂર્ણ એટલે ખરજ, રિખવ કોમળ, ગાંધાર તીવ્ર, મધ્યમ તીવ્ર, પંચમ, ધૈવત કોમળ, નિખાદ તીવ્ર એ પ્રમાણે સાતે સ્વર તેમાં આવે છે. પંચમગ્રહ સ્વર છે, રિખવ ન્યાસ સ્વર અને વાદી સ્વર પણ છે. હેમંત ઋતુમાં એટલે માગશર અને પોષ માસમાં હરવખત ગાવો તે દુસ્તર છે. આ રાગ સુંદર રીતે ગાવાથી સૂંકું વૃક્ષ લીલું થાય એમ કહેવાય છે. મહાદેવજીના પશ્ચિમ તરફ રહેલા મુખથી અથવા શેષનાગના મુખથી તે ઉત્પન્ન થયેલ મનાય છે. | આબાદી; ચડતી ઉન્નતિ. | ઐશ્વર્ય; વૈભવ; જાહોજલાલી. વધુ + | કમળ. | કાંતિ; શોભા; ભભક; સૌંદર્ય; સુંદરતા. | કીર્તિ; ખ્યાતિ; મહિમા; ગૌરવ; પ્રતિષ્ઠા. | ચંદ્રની સોળ માંહેની એ નામની એક કલા. અમૃતા, માનદા, પૂષા, તુષ્ટિ, પુષ્ટિ, રતિ, ધૃતિ, શશિની, ચંદ્રિકા, કાંતિ, જ્યોત્સના, શ્રી, પ્રીતિ, અંગદા, પૂર્ણા અને પૂર્ણામૃતા એ ચંદ્રની કલાના નામ છે. | ( જૈન ) છપ્પન માંહેની એ નામની એક દિક્કુમારિકા. | ( જૈન ) જંબુદ્વીપના હિમવત પર્વત ઉપર આવેલ પદ્મકુંડમાં વસતી એ નામની દેવી. | ધર્મ, અર્થ અને કામ એ ત્રણ પુરુષાર્થ. | પરમેશ્વર. | પાર્વતી. | બીલીનું ઝાડ. | બુદ્ધિ. | માયા. | રાજસત્તા. | લક્ષ્મીદેવી; વિષ્ણુ ભગવાનનાં પત્ની. તે ક્ષીરસાગરમાં ઉત્પન્ન થયાં હતાં. વધુ + | લવિંગ. | લોબાન. | વિભૂતિ. | વૃદ્ધિ નામની ઔષધિ. તે ઘરમાં રાખવાથી લક્ષ્મીની વૃદ્ધિ થતી હોવાનું મનાય છે. | સાધન. | સીતા; રામચંદ્રજીનાં પત્ની. વધુ + | સ્ફૂર્તિ; ચંચળતા. | ( પુરાણ ) સ્વાંયભુવ મન્વંતરમાંના ભૃગુ ઋષિની ખ્યાતિ નામની સ્ત્રીને પેટે જન્મેલી એક કન્યા. તેને ધાતા અને વિધાતા નામે બે બેન હતી. શ્રીને જન્મકાળથી જ ભૃગુએ વિષ્ણુને આપી હતી. | અણિમા વગેરે આઠ પ્રકારની સિદ્ધિઓથી સંપન્ન; આઠ મહાસિદ્ધિવાળું.