Home/Glossary

Glossary

Bhagavadgomandal, a general Gujarati-language dictionary — nota Swaminarayan doctrinal source — cross-checked term by term against this glossary. Covers 487of 733 terms so far; the rest aren't sourced yet. A few terms' general-dictionary sense differs from this project's own Swaminarayan-specific definition — flagged individually below where that applies.

1 resultfor “asur” · clear

asur: આકડાનો છોડ. | આસિરિયન લોકો. | એ નામના કોલોરીઅન વંશના જૂના લડાયક લોક. | ( વૈદક ) એક જાતની ઘેલછા. તેમાં માણસને પસીનો આવતો નથી અને તે ગુરુ, દેવતા વગેરે માથે દોષ ચડાવે છે, કોઈ વસ્તુથી એને સંતોષ થતો નથી અને તે ખરાબ રસ્તે વળે છે. | કાંસું. | છોટાનાગપુરની એ નામની અનાર્ય જાતિ. | દરિયાનું મીઠું. | દેવ. ઋગ્વેદના ઘણા પ્રાચીન ભાગમાં અસુર શબ્દ દેવના અર્થમાં વપરાયેલો છે. ઈંદ્ર, અગ્નિ, વરુણ વગેરે દેવતાઓને અસુર કહેલા છે. વિદ્વાનો આ ` અસુર ` ને અવેસ્તાના ` અહુર ` સાથે સરખાવે છે. | દેવદારનું ઝાડ. | દેવોનો દુશ્મન; દૈત્ય; દાનવ; રાક્ષસ; દનુજ; ઈંદ્રારિ; શુક્રશિષ્ય; દિતિસુત; પૂર્વદેવ; સુરદ્વિષ. અસુ એટલે શ્વાસ અને પ્રજાપતિના શ્વાસમાંથી અસુરો ઉત્પન્ન થયા એટલે તેઓ અસુર કહેવાયા. સુર અને અસુર એ નામ મળવાનું કારણ સુરાનો સ્વીકાર અને અસ્વીકાર એમ થાય છે. દેવો સુરા એટલે યજ્ઞનો સોમરસ લેતા તેથી સુર કહેવાયા અને દૈત્યો તે ન લેતા તેથી અસુર કહેવાયા. કાળે કરીને આત્મજ્ઞાન મેળવવા માટે દેવો યત્ન કરવા લાગ્યા તેથી તેઓ સુરાનો ત્યાગ કરી મધ વાપરવા લાગ્યા. અસુરોને સુરાપાનની ટેવ પડી. વધુ + | નીચવૃત્તિનો પુરુષ. | ( શિલ્પ ) પદવિન્યાસ એટલે ભોંયતળિયાની રચનામાં એ નામનો એક ચોરસ. | પાપી જીવ. | પૃથ્વી; જગત. | પ્રેત; ભૂત. | ( જૈન ) ભવનપતિ અને વાણવ્યંતર એ બે જાતના દેવ. | ( જૈન ) ભવનપતિ દેવતાનો એ નામનો એક પ્રકાર; અસુરકુમાર દેવતા. | મય દાનવનો એ નામનો દીકરો. | મેઘ; વાદળું. | રાત્રિ; રાત. | ( જ્યોતિષ ) રાહુ. | વરુણ. | વિષયવાસનામાં આસક્ત ઈંદ્રિયોની વૃત્તિ; તામસી વૃત્તિ. વિષયો તરફ અભિમુખતા થવાથી પાપની ઉત્પત્તિ થાય છે. | ( વેદ ) વૈદિક અસુર લોકો. આસિરિયન તેમ જ સુમિરિયન નહિ પણ ઈરાની લોકો વેદકાળમાં અસુર નામે ઓળખાતા હતા. | વૈદિક સમયનો એ નામનો પ્રાચીન પ્રદેશ. | સૂર્ય. | હાથી. | વેદધર્મ વિરોધી ગૌતમ બુદ્ધના ઉપદેશથી ભ્રાંતિમાં પડેલ માણસ. | દિવ્ય. ઋગ્વેદના અત્યંત પ્રાચીન ભાગમાં અસુર શબ્દ દેવના અર્થમાં વાપરેલો છે અને ઈંદ્ર, અગ્નિ, વરુણ વગેરે દેવતાઓને અસુર કહેલા છે. વિદ્વાનો આ ` અસુર ` ને અવેસ્તાના ` અહુર ` સાથે સરખાવે છે. ` અહુર ` પણ મહાન દેવોના વિશેષણ તરીકે જ વપરાય છે. જેમકે, ` અહુર મઝદ `. | પ્રાણવાળું. | ( ડિંગળ ) દિક્પાલ. | ( ડિંગળ ) મુસલમાન. | એ નામની એક લિપિ.