Home/Glossary

Bhagavadgomandal, a general Gujarati-language dictionary — nota Swaminarayan doctrinal source — cross-checked term by term against this glossary. Covers 487of 733 terms so far; the rest aren't sourced yet. A few terms' general-dictionary sense differs from this project's own Swaminarayan-specific definition — flagged individually below where that applies.

1 resultfor “brahm-vidyã · clear

brahm-vidyã
આત્માથી અભિન્ન શુદ્ધ ચૈતન્યાત્મક બ્રહ્મનું જ્ઞાન. | એકસો આઠ માંહેનું એક ઉપનિષદ; યજુર્વેદનું એક ઉપનિષદ. કેનોપનિષદમાં કહ્યુ છે કે, બ્રાહ્મી ઉપનિષદ અર્થાત્ બ્રહ્મવિદ્યાને માટે તપ, દમ અને કર્મ એ પ્રતિષ્ઠા છે. વેદો સર્વ અંગ છે અને સત્ય તેનું નિવાસસ્થાન છે. તાત્પર્ય કે, જેને સર્વપ્રિય પરમાત્માનું જ્ઞાન અને ઉપાસના પ્રાપ્ત કરવાં હોય, તેણે તપસ્વી, સંયમી, કર્મણ્ય, અભ્યાસી, સત્યમય જીવન ગાળવું. | ગીતાનાં અઢાર માંહેનું એક નામ. | જીવ અને બ્રહ્મને એકરૂપ બનાવનાર વિદ્યા. | દુર્ગા. | બ્રહ્મજ્ઞાન; બ્રહ્મ સંબંધી વિદ્યા; તત્ત્વજ્ઞાન; વેદનું જ્ઞાન; પરમાત્માને પ્રાપ્ત કરવાની શ્રેષ્ઠ વિદ્યા. સર્વ વિદ્યાઓથી પ્રતિષ્ઠાવાળી બ્રહ્મવિદ્યા સનાતન વિદ્યા છે. તેના મૂળ આચાર્ય પરમદેવ પરમાત્મા છે. એ પરમાત્માએ પોતાના પુત્રરૂપ માનવોના સર્વોદય માટે કરુણા કરીને એ વિદ્યાનું ઋષિઓને તેમના હૃદયમાં સ્ફુરીને, સંપ્રદાન કર્યું હતું. ઋષિઓએ તે પરમાત્માદત્ત વિદ્યાને શિલ્પ તથા પુત્રની પરંપરા દ્વારા સમસ્ત ભૂમંડળમાં પ્રચલિત કરી છે બ્રહ્મવિદ્યાનાં આઠ સાધન છેઃ વિવેક, વૈરાગ્ય, ષટ્સંપત્તિ, મુમુક્ષુતા, શ્રવણ, મનન, નિદિધ્યાસન, અને પદાર્થશોધન. જે ક્રિયાવાન છે, નિષ્કામ કર્મયોગી છે, વિદ્વાન છે, વેદનિષ્ઠ છે, એક પરમદ્રષ્ટા પરમાત્માને શ્રદ્ધાપૂર્વક સર્વસ્વનો હોમ આપી દેવા તૈયાર છે અને જે આ વિદ્યા પ્રાપ્ત કરવાના મૌલિક નિયમો જેવા કે અહિંસા, સત્ય, બ્રહ્મચર્ય વગેરેનું વિધિપૂર્વક પાલન કરે છે, તેવાઓને જ આ વિદ્યા પ્રાપ્ત થાય છે, અર્થાત્ પરમાત્મવિદ્યાના અધિકારીને આ વિદ્યા અપાય છે, સાધન સંપત્તિ રહિત અનધિકારીને અપાતી નથી. | બ્રહ્માની સ્ત્રી. | વેદની વિદ્યા. | સૂક્ષ્મ પરમાત્મા સંબંધી જ્ઞાન; ઈશ્વર સંબંધી જ્ઞાન.