Home/Glossary
Bhagavadgomandal, a general Gujarati-language dictionary — nota Swaminarayan doctrinal source — cross-checked term by term against this glossary. Covers 487of 733 terms so far; the rest aren't sourced yet. A few terms' general-dictionary sense differs from this project's own Swaminarayan-specific definition — flagged individually below where that applies.
1 resultfor “pratyãhãr” · clear
- pratyãhãr
- અમૂર્ત વિચારણા. | ઉપાદાન. | કોઈ પણ બે અક્ષરોનું જોડાણ, કે જેથી કોઈ પણ વર્ગનો એક અક્ષર બને; સંક્ષેપ શબ્દ; પારિભાષિક સંજ્ઞા; સંક્ષિપ્તમાં થોડા અક્ષર લખવાની કળા; વ્યાકરણ પ્રમાણે સૂત્રના પહેલા અને છેલ્લા અક્ષરના મેળાપથી બનેલી અમુક સંજ્ઞા. | પાછું ખેંચી લેવું તે; પાછું લેવું તે. | પીછે હઠ. | પ્રપંચાકાર ભાવનાનો નિરોધ કરી આત્મભાવના કરવી તે. | પ્રલય. | ફરીથી લેવું તે. | ફરીથી લેવું તે. | ફરીથી હરણ કરવું તે. | મનોવૃત્તિનું એકત્રીકરણ. | ( યોગ ) યોગનાં આઠ માંહેનું પાંચમું અંગ; ઇંદ્રિયોનું પોતપોતાના વિષયોથી નિવારણ; વિષયમાત્રમાંથી ઇંદ્રિયોને પાછી હઠાવી એક જગ્યાએ સ્થિર કરવી તે. ઇંદ્રિયો દ્વારા તેના વિષયોનો અનુભવ કરીને પછી ઇંદ્રિયોને વિષયથી જુદી પાડવી તે પ્રત્યાહાર છે. | વિષયોમાં રમનાર ઇંદ્રિયોને વિવેક વડે રોકવી તે; સંયમ; ઇંદ્રિયનિગ્રહ; ચિત્ત વગેરે ઇંદ્રિયોને વિષયમાંથી વ્યાવૃત્ત કરી સંયમમાં રાખવી તે; વિષયમાત્રથી ઇંદ્રિયને પાછી હઠાવી ચિત્તમાં જ સમાવી દેવી તે. યમ, નિયમ, આસન, પ્રાણાયામ એ ચાર સિદ્ધ કરીને કેવળ પ્રત્યાહારપરાયણ અધિકારી પુરુષ શ્રોત્રાદિક પાંચ જ્ઞાનેંદ્રિયોને પોતાના શબ્દાદિક વિષયોથી નિવૃત્ત કરીને સંયમરૂપ અગ્નિ વિષે હોમ કરે છે. વધુ + | હઠયોગની એક ક્રિયા. વધુ +