Home/Glossary
Bhagavadgomandal, a general Gujarati-language dictionary — nota Swaminarayan doctrinal source — cross-checked term by term against this glossary. Covers 487of 733 terms so far; the rest aren't sourced yet. A few terms' general-dictionary sense differs from this project's own Swaminarayan-specific definition — flagged individually below where that applies.
1 resultfor “pravrutti” · clear
- pravrutti
- અવંતિ વગેરે દેશ; ઉજજૈન કે બીજી કોઈ પવિત્ર જગ્યા. | આરંભ; ઉત્પત્તિ. | આવિર્ભાવ; પ્રકટીભવન. | ( વેદાંત ) ઉત્કટ ઈચ્છારૂપ રાગ વડે જન્ય ગુણ. | ઉદ્યોગ; ધંધો; બહોળું કામ; વ્યવસાય; કામકાજ વગેરે સંસારની મોહમાયાની જાળમાં આમતેમ સુખ શોધતાં અથડાતા ફરવું તે; લોકવ્યવહાર સાથેની વૃત્તિ. | ( ન્યાય ) એ નામનું એક પ્રમેય. પ્રમેય બાર છે: આત્મા, શરીર, ઈંદ્રિય, અર્થ, બુદ્ધિ, ધર્મ, પ્રવૃત્તિ, દોષ, પ્રેત્યભાવ, ફલ, દુ:ખ અને અપવર્ગ. | કાપકૂપ; શસ્ત્રક્રિયા. | કાયદાની લાગુ કરી શકાય તેવી સ્થિતિ કે મર્યાદા. | ખબર; સમાચાર; સંદેશો; વાર્તા; વૃત્તાંત્ત. | ખંત. | ( ગણિત ) ગુણક; ગુણનાર; ગુણકાંક. | જીવનને ટકાવવા અને શોભાવવા માટે કરાતો યત્ન; વ્યાપાર; વ્યવસાય. વધુ + | ધર્મમાં પ્રવૃત્તિ; કર્મમાર્ગ; શાસ્ત્રવિહિત વિષયમાં પ્રવૃત્તિ. | નિવૃત્તિથી ઊલટો વ્યવસાય; આત્માની બહિર્મુખ વૃત્તિ. વધુ + | પાણી વગેરેનો કાયમનો પ્રવાહ; વહેવું તે. | ( વેદાંત ) પોતપોતાના વિષયમાં ઈંદ્રિયો વગેરેનો સંચાર. | પ્રભાવશીલતા. | પ્રયત્ન. | ( ન્યાય ) મન, વચન અને કાયાનો વ્યાપાર. | યજ્ઞાદિ વ્યાપાર. | રજોગુણનો ધર્મ. | વલણ. | ( ન્યાય ) વાણી, બુદ્ધિ અને શરીરના કાર્યનો આરંભ. તેના ત્રણ પ્રકાર છે: (૧) વાગારંભ, (૨) શરીરારંભ અને (૩) બુદ્ધયારંભ. મનુષ્યનો વચનનું ઉચ્ચારણ કરવામાં અનુકૂળ યત્ન તે વાગારંભ. શરીરની ચેષ્ટાને અનુકૂળ યત્ન ને શરીરારંભ અને તે બંને પ્રયત્નથી ભિન્ન યત્ન તે બુદ્ધયારંભ કહેવાય છે. એ બુદ્ધયારંભ નામે પ્રયત્ન ધ્યાનાદિને અનુકૂળ હોય છે. રાગદ્વેષ સારાં નરસાં કામમાં પ્રવૃત્ત કરાવે છે. | વિધિવાકય. | ( વેદાંત ) શબ્દોની અર્થનો બોધ કરવારૂપ શકિત; શબ્દોની અર્થબોધક એક શકિત. | સંન્યાસ ન લેતાં મરણ પર્યંત ચાતુર્વણ્ય વિહિત નિષ્કામ કર્મ કરતાં રહેવું તે. | સાંસારિક વિષયોમાં મચ્યા રહેવું તે. | હાથીનો મદ; હાથીના ગંડસ્થલમાંથી ઝરતું પાણી. | હિલચાલ; મહેનત; કામકાજ.