Home/Glossary
Bhagavadgomandal, a general Gujarati-language dictionary — nota Swaminarayan doctrinal source — cross-checked term by term against this glossary. Covers 487of 733 terms so far; the rest aren't sourced yet. A few terms' general-dictionary sense differs from this project's own Swaminarayan-specific definition — flagged individually below where that applies.
1 resultfor “sthiti” · clear
- sthiti
- અવસ્થા; હાલત; દશા. | અંગવિન્યાસ; અવયવ સંસ્થાન; ’ પોઝ ’. વધુ + | આસન; શાંત સ્થિતિમાં બે ઘડી બેસવું તે. | ઊભા રહેવું તે. | એક સ્થાન કે અવસ્થામાં સ્થિર રહેવું તે; કાયમ એક ઠેકાણે અડગ રહેવાપણું; સ્થિરાવસ્થા. | ( જૈન ) કર્મબંધના ચાર માંહેનો એક પ્રકાર. વધુ + | ( ગણિત ) કોણ અંશ. | ચોગઠું; રચના. | ચોસઠ માંહેની એ નામની એક માનસતત્ત્વદેવતા. | ( જૈન ) જીવિતકાળ; આયુમર્યાદા. ભવ અને કાય ભેદથી સ્થિતિ બે પ્રકારની છે: કોઈ પણ જન્મ પ્રાપ્ત કરી એમાં જઘન્ય અથવા ઉત્કૃષ્ટ જેટલા સમય સુધી જીવી શકાય છે તે ભવસ્થિતિ અને વચમાં કોઈ બીજી જાતિમાં જન્મ ગ્રહણ ન કરતાં કોઈ એક જ જાતિમાં વારંવાર પેદા થવું તે કાયસ્થિતિ. મનુષ્ય તથા તિર્યંચની ઉત્કૃષ્ટ ભવસ્થિતિ ત્રણ પલ્યોપમ અને જઘન્ય ભવસ્થિતિ અંતમુઁહૂર્ત પ્રમાણ જ છે. તેમની કાયસ્થિતિ ભવસ્થિતિની માફક જધન્ય અંતમુઁહર્ત છે. ઉત્કૃષ્ટ કાયસ્થિતિ મનુષ્યની સાત અથવા આઠ ભવગ્રહણ પરિમાણ છે. બધાં તિર્યંચોની કાયસ્થિતિ અને ભવસ્થિતિ એકસરખી નથી. પૃથ્વીકાયની ભવસ્થિતિ બાવીશ હજાર વર્ષ, જળકાયની સાત હજાર વર્ષ, વાયુકાયની ત્રણ હજાર વર્ષ અને તેજ:કાયની ત્રણ અહોરાત્ર સુધી ભવસ્તિત છે. એ ચારેયની કાયસ્થિતિ અસંખ્યાત અવસર્પિણી, ઉત્સર્પિણી, પ્રમાણ છે. વનસ્પતિકાયની ભવસ્થિતિ હજાર વર્ષ અને કાર્યસ્થિતિ અનંત ઉત્સર્પિણી, અવસર્પિણી પ્રમાણ છે. દ્વીંદ્રિયની ભવસ્થિતિ બાર વર્ષ, ત્રીંદ્રીયની ઓગણપચાસ અહોરાત્ર અને ચતુરિંદ્રિયની છ માસ પ્રમાણ ભવસ્થિતિ છે. એ ત્રણેની કાયસ્થિતિ સંખ્યાત હજાર વર્ષની છે. પંચેદ્રિય તિર્યંચોની ગર્ભજ અને સંમૂર્છિમની ભવસ્થિત જુદી જુદી છે. ગર્ભજમાં જળચર, ઉરગ અને ભુજગની કરોડ પૂર્વ, પક્ષીઓની પલ્યોપમનો અસંખ્યાતમો ભાગ અને ચારપગાં સ્થલચરની ત્રણ પલ્યોપમ ભવસ્થિતિ છે. સંમૂર્છિમમાં જલચરની કરોડ પૂર્વ, ઉરગની ત્રેપન હજાર, ભુજગની બેતાલીશ હજાર વર્ષની ભવસ્થિત છે. પક્ષીઓની બોતેર હજાર, સ્થલચરોની ચોરાશી હજાર વર્ષ પ્રમાણ ભવસ્થિતિ છે. ગર્ભજ પંચેંદ્રિય તિર્યંચોની કાયસ્થિતિ છે. સાત અથવા આઠ જન્મગ્રહણ અને સંમૂર્છિમની સાત જન્મગ્રહણ પરિમાણ છે. | ઠેકાણું; જગા. | ( બૌદ્ધ ) દશ માંહેનો એ નામનો કલેશ. | નિવાસ; મુકામ; રહેઠાણ; વસવાટ. વધુ + | નીતિ માર્ગે ચાલવું તે. | પદ; પદવી; દરજ્જો; કોટિ. | પેઢી. | પૌર અથવા જાનપદ, ગ્રામ્ય કે શહેરી હક્ક સિવાયની બાબતોને લગતો કરેલ ઠરાવ. વધુ + | ભરતીની મર્યાદા. | મગદૂર; ધારણશક્તિ; ક્ષમતા. | મણિદ્વીપની અંદર આવેલી ચોસઠ માંહેની એક કળા. | મર્યાદા; કાર્યમર્યાદા. | લોકસંગ્રહ. | સત્તા. | સંભોગનાં સાત માંહેનું એક આસન. | સંરક્ષણ. | સ્પર્શકાળથી મોક્ષકાળ સુધીનો વખત. | હકીકત.